Gia phả‎ > ‎

Gia phả Họ Nguyễn làng Hành Quần


GIA PHẢ HỌ NGUYỄN

THÔN HÀNH QUẦN, XàNAM BÌNH, HUYỆN NAM TRỰC

TỈNH NAM ĐỊNH


1. Các tài liệu gốc

1.1 Bản phả hệ chữ nho

Bản phả hệ chữ Nho gọi là “Nguyễn tộc Thiếu Khanh đệ tứ chi thứ thế” có nghĩa là phả hệ cành thứ tư ông Thiếu Khanh họ Nguyễn. Bản này lưu giữ ở từ đường cụ phủ Hà tức là từ đường cụ Nguyễn Tài Lượng ở làng Hành Quần. Bản này ghi từ đời cụ Thiếu Quỳnh là cụ Tổ của dòng họ (đời thứ nhất) và kế truyền được 10 đời, nhưng chỉ ghi được riêng cành của cụ Nguyễn Tài Nhượng là con thứ tư của cụ Thiếu Quỳnh.


Cây phả hệ dịch từ bản chữ Nho đến đời thứ 10 (nhấn vào để xem chi tiết) 

 

1.2 Hai bản sắc phong của vua Lê

Bản sắc phong của vua Lê Thuần Tông năm Long Đức thứ 2 (1733) viết bằng chữ nho phong cho cụ Nguyễn Tài Lượng chức vụ Đồng tri phủ phủ Kiến Xương (ngày nay thuộc tỉnh Thái Bình).

Bản sắc phong của vua Lê Hiển Tông viết bằng chữ nho năm Cảnh Hưng thứ 22 (1762) phong cho cụ Nguyễn Bá Dư (tức là cụ Nguyễn Đãng) là con cụ Tài Lượng chức vụ huyện thừa huyện Vĩnh Khang. Cả hai bản sắc phong trên hiện lưu giữ ở từ đường cụ Tài Lượng.

Bản thứ nhất của vua Lê Thuần Tông năm Long Đức thứ 2 (1733) ban cho cụ Nguyễn Tài Lượng.

Vua Lê Thuần Tông phong cho cụ Nguyễn Tài Lượng từ chức vụ Tiến công thứ lang tầm tang sở sở sứ lên nhận chức Cẩn sự lang đồng tri phủ phủ Kiến Xương. Như vậy cụ Tài Lượng đã được thăng từ Tòng bát phẩm lên Chánh thất phẩm (4 cấp).

Bản thứ hai của Vua Lê Hiển Tông năm Cảnh Hưng thứ 22 (1762) ban cho cụ Nguyễn Bá Dư ( tức là cụ Nguyễn Đãng) là con giai trưởng của cụ Nguyễn Tài Lượng.

Bản sắc phong thứ 2 vua Lê Hiển Tông ban cho cụ Nguyễn Bá Dư là nho sinh ở xã Tang Trữ huyện Nam Trân nhận chức Tiến công thứ lang huyện thừa của huyện Vĩnh Khang một huyện thuộc phủ Trà Lân tỉnh Nghệ An.

1.3 Quyển gia phả 1974

Bản này lập năm 1974, (sau đây gọi tắt là bản 1974) do một tập thể con cháu dòng họ lập, gồm có:

Người dịch:    Cụ Nguyễn Văn Hiếu đời thứ 9 chi đệ tứ

Sưu tầm:         

  • Nguyễn Ngọc Mao đời thứ 10 chi đệ tam
  • Nguyễn Duy Cơ đời thứ 9 chi đệ tứ

Các thành viên

  • Nguyễn Văn Bá đời 10 chi đệ tứ
  • Nguyễn Văn Chắt đời 10 chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Ngọ đời 9 chi đệ tứ
  • Nguyễn Văn Đường đời 10 chi đệ nhất (chi trưởng)
  • Nguyễn Văn Giữa đời 8 chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Sáng đời 9 chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Thống đời 9 chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Phẩm đời 12 chi đệ tam
  • Nguyễn Đức Nhuận đời 9 chi đệ tứ
  • Nguyễn Văn Viễn đời 9 chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Nhân đời 9 chi đệ tam 

Người viết: Nguyễn Thành Mai và  Nguyễn Thành Mạnh

Hiện nay chỉ còn lưu giữ được bản dịch - còn bản gốc chữ nho, rất tiếc là cụ Nguyễn Văn Hiếu đã mất nên không sưu tầm được.

Bản gia phả này được một tập thể của dòng họ tập trung làm trong 4 tháng ở nhà cụ Nguyễn Văn Ngọ thôn Hành Quần.

Năm 2002 Ông Nguyễn Ngọc Tĩnh đời thứ 9 (chi đệ tứ) chế bản lại trên máy vi tính và in thành nhiều bản gửi đến các cành trong dòng họ và đề nghị bổ sung những đời kế tiếp để hoàn chỉnh gia phả.

Vì đã trải qua 30 năm, bản thảo gốc và bản chữ nho không còn, chỉ tìm thấy bản đánh máy chữ và cũng vì lâu ngày nên nhiều trang bị mối mọt mất chữ và nhiều chữ mờ không đọc được chính xác.

1.4 Quyển gia phả 2005

          Quyển thứ 2 viết bằng chữ quốc ngữ là gia phả họ Nguyễn thôn Hành Quần – Bình Minh – Nam Trực – Nam Định. Bản này do một tập thể con cháu thôn Hành Quần lập và hoàn thành ngày 2 tháng 9 năm 2005 ( sau đây gọi tắt là bản 2005).

Tổ biên soạn gồm có:

Chủ biên:

  • Ông Nguyễn Quốc Sử (đời 11) chi đệ nhất
  • Nguyễn Văn Phong (đời 11) chi đệ tam

Các thành viên:

  • Nguyễn Văn Mỡn (đời 10) chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Chấn (đời 11) chi đệ nhất
  • Nguyễn Văn Hàm (đời 10) chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Định (đời 11) chi đệ tứ
  • Nguyễn Văn Trường (đời 10) chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Hợp (đời 10) chi đệ tam
  • Nguyễn Văn Thức (đời 12) chi đệ tam
  • Nguyễn Thị Vũ
  • Nguyễn Thị Lan
  • Nguyễn Thị Toán

Ông Sử cho biết bản này chủ yếu là dựa vào bản lập năm 1974 và bổ sung thêm các thành viên mới mà năm 1974 chưa ghi hoặc chưa ra đời.

 

1.5 Nội dung việc hoàn chỉnh gia phả

Nghiên cứu những tài liệu đã có kể trên chủ yếu là hai bản chữ quốc ngữ thấy rằng:

Cả hai bản đều là những tài liệu vô cùng quý giá của dòng họ. Những tài liệu làm rất công phu, tỷ mỷ do sự đóng góp của tập thể con cháu trong dòng họ. Tuy vậy có một số điểm phải bổ sung như sau:

Trong gia phả có rất nhiều đoạn chữ nho chủ yếu là các phẩm hàm chức tước thời trước. Nếu chỉ đơn thuần là đọc chữ nho rồi viết sang quốc ngữ thì rất khó hiểu. Bởi vậy việc hoàn chỉnh là dựa vào các sách hán nôm cổ được biên soạn chính thống để chú dẫn giải nghĩa. Các quyển sách đó là:

1. Hồng Đức thiên nam dư hạ tập

2. Khâm định Việt sử thông giám cương mục do Quốc sử quán triều Nguyễn soạn thảo (1856-1881), viện sử học dịch năm 1958-1960. Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội phát hành (1998) sau đây gọi tắt là sách Khâm Định.

Trong hai bản gia phả 1974 và 2005 có nhiều từ riêng (tên người và địa danh) khác nhau. Bởi vậy sẽ ghi cả hai và một đặt trong ngoặc để tham khảo.

Lần biên soạn này cũng thay đổi một vài chi tiết để dễ tra cứu như sau:

  • Thứ tự các đời được đặt trước tên người thí dụ (2) là đời thứ hai. Hậu duệ cùng một đời thì đặt cùng một cột theo chiều dọc.
  • Vì là gia phả của họ Nguyễn tất yếu con cháu đều mang họ Nguyễn bởi vậy tên người chỉ ghi tên (không ghi họ). Trừ khi người đó thuộc là cháu ngoại hoặc là dâu hoặc rể.

 2. Cội nguồn

Đời nhà Trần, thôn Hành Quần chỉ mới là một vùng biển được cát bồi lắng thành một gò cát hoang vu gọi là Cồn Giá. Cụ tổ họ đã cùng các cụ ở Bái Dương, Cổ Lũng, Hiệp Luật khai phá lập nghiệp lấy tên là Hành Quần.

Cụ phát tích đầu tiên gọi là cụ Lãi Phú (Sãi Phú) không rõ từ đâu đến. Gia phả chỉ ghi lại là cụ làm nghề thợ rèn. Cụ có lò rèn ở huyện Gia Viễn động Hoa Lư (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Một hôm có người đàn bà mang đến bán cho 6 cái răng bừa để lâu ngày đã bị han gỉ, trị giá bằng tiền kẽm là 6 tiền (người xưa tính cứ 10 đồng kẽm là một tiền, như vậy 6 tiền là 60 đồng kẽm). Khi cho răng bừa vào lò thì lại là bạch kim nên mang về sinh cơ lập nghiệp.

Chi tiết tài liệu: 

(Nhấn chuột phải vào đường link bên dưới và chọn Save Link As)


Tham khảo: 


Comments